تعریف موجودی کالا و مواد

موجودی کالا و مواد به آن دسته از دارائی های مشهود متعلق به شرکت اشاره دارد که برای فروش در جریان عادی فعالیت های شرکت نگهداری می شود یا در تولید کالاها و خدماتی به همین منظور مورد استفاده قرار می گیرد.

به عبارت ساده تر موجودی کالا، هم شامل کالاهایی می شود که به منظور فروش نگهداری می شوند و هم شامل کالاهایی است که از آن ها در تولید محصولات و یا خدمات دیگر استفاده می شود.

موجودی های کالا و مواد بخش مهمی از دارایی های بنگاه های اقتصادی را تشکیل می دهد و از اهمیت زیادی برخوردار است، همچنین یکی از اقلام دارائی جاری شرکت محسوب می شود. زیرا انتظار می رود طی یک سال مالی یا در جریان یک چرخه عملیات، به فروش رسد یا مصرف شود.

موجودی کالا در سیستم های حسابداری به دو گروه تقسیم می شوند:

  1. سیستم ادواری
  2. سیستم دائمی
موجودی کالا سیستم ادواری

سیستم ادواری در اغلب واحدهای تجاری که کالاهای نسبتاً با قیمت پایین می فروشند مورد استفاده قرار می گیرد، بطور مثال فروشگاه ها و ابزار فروشی هایی که اقلام ریز و با قیمت کم ارائه می کنند و نمی توانند از بارکدخوان استفاده نمایند از روش سیستم ادواری استفاده می نمایند، زیرا هزینه نگهداری اطلاعات ریز فروش این محصولات بیشتر از سود بدست آمده از فروش آن محصول می باشد این واحدهای تجاری سالانه یکبار اقدام به شمارش فیزیکی موجودی کالا خود می نمایند .

اطلاعات بدست آمده از شمارش را می توانند در صورتهای مالی خود نیز بکار گیرند. در واحدهای کوچک بیشتر مالک یا کارشناس فروش کنترل موجودی کالا را انجام می دهد، قابل توجه است که در حال حاضر با وجود سیستم های حسابداری که مختص این واحدهای کوچک است و با قیمت بسیار کمی هم قابل تهیه است دیگر حتی این واحدهای کوچک نیز برای موجودی کالای خود به روش دائمی روی آورده اند زیرا درسیستم ادواری امکان کنترل لحظه به لحظه وجود ندارد و همین موضوع باعث شده استفاده از سیستم ادواری به مرور زمان کمرنگ شود.

موجودی کالا سیستم دائمی

سیستم دائمی به واحدهای تجاری این امکان را می دهد تا اطلاعات کامل تر، دقیق تر و حتی لحظه ای در اختیار مالکان واحدهای تجاری قرار گیرد. به همین منظور از دیرباز اغلب واحدهایی که کالای باارزش و گران قیمت را بفروش می رساندند از این روش استفاده می کردند. باید خاطر نشان کرد که این سیستم پرهزینه می باشد اما واحدهای تجاری بزرگ که کالاهای باارزش می فروشند به دلیل جلوگیری از کسری در موجودی و مشخص شدن لحظه ای موجودی از این روش مرقوم به صرفه استفاده می نمایند.

در سیستم دائمی از فرآیندهای آزار دهنده کاغذی و دستی خرید و فروش و همینطور شمارش های فیزیکی که در روش ادواری بسیار وقت گیر بود خبری نیست، زیرا ورود و خروج کالا و محصول را می توان با دقت بالاتری کنترل نمود و در زمان کمتری گزارش موجودی کالا را تهیه و در صورتهای مالی واحد تجاری استفاده نمود و همینطور فقط یکبار در سال نیاز به شمارش فیزیکی می باشد که موجب می شود از صحت موجودی کالا و برابری آن با مانده کالایی که طبق اسناد در دفاتر ثبت گردیده اطمینان حاصل شود.

ثبت موجودی کالا در سیستم دایمی

در سیستم ثبت دائمی موجودی کالا، هنگام خرید کالا، حساب موجودی کالا بدهکار می شود و هنگام فروش کالا علاوه بر ثبت مربوط به فروش، یک ثبت دیگر نیز بابت کاهش موجودی در دفاتر ثبت می شود. بدین ترتیب که حساب بهای تمام شده کالای فروش رفته بدهکار و حساب موجودی کالا بستانکار می گردد. به همین دلیل در این نوع سیستم ثبت، میزان موجودی کالا و همچنین بهای تمام شده کالای فروش رفته، در هر لحظه از سال از روی دفاتر قابل تعیین است. اما به منظور صحت ثبت های حسابداری انجام شده در طی دوره، در پایان هر سال مالی مقدار موجودی کالای پایان دوره شمارش می شود تا به اطمینان مورد نظر حاصل شود.

موجودی کالا و مقایسه هر دو روش ادواری و دایمی

سیستم ادواری :

  • عدم نیاز به نگهداری سابقه موجودی کالا بطور مستمر
  • شمارش فیزیکی موجودی کالا حداقل یکبار در سال
  • مورد استفاده واحدهایی که فروش کالای ارزان قیمت دارند

سیستم دایمی:

  • نیازمند نگهداری مستمر اطلاعات خرید و فروش کالا
  • شمارش موجودی کالا باید یکبار در سال انجام شود
  • مورد استفاده تمام واحد های تجاری

 

ثبت موجودی کالا در سیستم ادواری

در سیستم ادواری برای ثبت موجودی کالا، تعیین مقدار موجودی کالا طی سال از روی دفاتر امکان پذیر نیست. برای این منظور در مواقع لزوم جهت تعیین بهای تمام شده کالای فروش رفته، باید ابتدا مقدار موجودی کالا پایان دوره تعیین شده و سپس مبلغ موجودی کالای پایان دوره از مجموع موجودی کالای اول دوره و خریدهای دوره کسر گردد تا بهای تمام شده کالای فروش رفته مشخص شود.

در روش ثبت ادواری موجودی کالا، امکان گزارش لحظه ای موجودی کالاها وجود ندارد. در این روش با توجه به نیاز مدیران کسب و کار به گزارش کاردکس کالا (گردش کالا) و گزارش موجودی تک تک کالاها (حتی کسب و کارهای با قیمت پایین و تراکنش بالا از قبیل سوپر مارکت، خرازی و…) روش ثبت دائمی روشی مناسب تر است.

در نتیجه یک حسابدار خبره میبایست در تمامی اموری که مسئولیت آنها را بر عهده دارد بتواند روشی درست و اصولی برای مجموعه ای که در آن مشغول به فعالیت می باشد گزینش نماید تا موجب کاهش حجم فعالیت ها و نیز زمان ارایه صورتهای مالی، و در عین حال باعث افزایش دقت گزارش گیری در مجموعه شود.

 

منبع: فنون حسابداری

 

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
You need to agree with the terms to proceed

فهرست